Iedere tijd kent zijn eigen stijl…
Kleuren, symbolen en versieringen laten zien bij welke groep je hoort, of wilt horen. Dat was vroeger ook al zo. In de middeleeuwen hadden kapittels, gilden, ridderordes en ook een steden hun eigen teken.
Het 'teyken der stadt Triecht' kent een lange geschiedenis.

We gaan terug naar het jaar 1283. In een document uit dat jaar staat voor het eerst het teken van de stad Maastricht beschreven. Het teken bestond uit een vijfpuntige ster en werd aangebracht op maten en gewichten.

Meetwerktuigen, zoals weegschalen, speelden ook toen al een belangrijke rol in de handel en moesten betrouwbaar zijn, daarom werden ze geijkt. In Maastricht was de ster het waarmerk. Niet alleen gewichten en weegschalen, maar ook bijvoorbeeld zilver werd van een 'stadsteyken' voorzien.

In de Mathiaskerk aan de Boschstraat komen de vijfpuntige ster weer tegen. Het staat op een schild tussen twee Gotische nissen waarin de beschermheiligen van de stad, zijn afgebeeld: Lambertus en Servaas.  Het dateert uit 1490

Het schild wordt vastgehouden door een dame, de 'schildhoudster'. Zij verpersoonlijkt de stad Maastricht en wordt ook wel stedenmaagd of jonkheid genoemd. Ze had oorspronkelijk géén vleugels. Deze zijn er in het begin van de 19e eeuw aan toegevoegd, vermoedelijk onder invloed van de Katholieke Kerk. En zo werd de jonkheid - eigenlijk pas vrij laat - omgedoopt tot engel.





De oudste afbeelding van het Maastrichts stadswapen vinden we op een schilderij van Jan van Brussel uit 1499. Het is een zogenoemd 'Gerechtigheidstafereel', en is te vinden in de voormalige 'Antichambre' van het stadhuis.

Op het schilderij is een voorstelling te zien met bovenin de Goddelijke rechtspraak en onderin de menselijke, aardse rechtspraak. Er tussenin staat de neutrale stedenmaagd met het rode schild en de witte ster. Het schilderij geeft de relatie aan tussen Christus en de 'schepenbank', het stadsbestuur van Maastricht.

De schepenbank had in die tijd ook het juridische gezag over de stad. Zij spraken recht bij misdrijven en burgerlijke geschillen in de stad.

Op 15 september 1819 werd de vorm van het wapen officieel vastgelegd. In het Koninklijk Besluit werd een duidelijke omschrijving ervan gegeven: "EEN ROOD SCHILD, BELADEN MET EEN VIJFPUNTIGE STER VAN ZILVER. HET SCHILD VAN ACHTEREN VASTGEHOUDEN DOOR EEN ENGEL EN GEDEKT DOOR EEN KROON VAN GOUD".  De transformatie van stedenmaagd naar een gevleugelde engel was daarmee een feit en Maastricht kreeg haar eerste echte 'stadsengel'.


 














Met de opkomst van het communisme en socialisme in het begin van de vorige eeuw kwam het stadswapen onder vuur te liggen. Het rode vlak met witte ster zou teveel lijken op de vlag van de toenmalige Sovjet-Unie.

Op 2 september 1938 kwam er dus een nieuw wapen met wat minder rood beneden en in plaats van de ster een witte baan boven.

Maar in 1981 ontstond het idee om de oude vlag in ere te herstellen. Dat had weer heel wat voeten in de aarde want het duurde nog tot 1993, voor de vijfpuntige witte ster op een rode achtergrond weer in het straatbeeld verscheen.

Met de slogan 'Een engel voor Maastricht' lanceerde in 1986 de gemeente Maastricht een nieuw logo. Het ontwerp van Everd en Jeannine Soons was opgebouwd uit een kruis. De horizontale as symboliseerde de van oost naar west lopende Romeinse heerbaan en de verticale as stond voor de van zuid naar noord stromende maas voorstelden. Op het kruispunt ontstond Maastricht. Drie bogen van de Servaasbrug staan boven het wapen.

Iedere tijd heeft zijn eigen gezicht, zijn eigen herkenbaarheid. De stadsengel is ontelbare keren afgebeeld en uitgebeeld. De engel is historisch sterk vergroeid met de stad Maastricht en heeft daardoor een grote herkenbaarheidswaarde. De engel symboliseert ook het menselijke, persoonlijke en beschermende element in het wapen.












Begin 2009 heeft de gemeente Maastricht het logo opnieuw aangepast aan de tijd…

De engel staat symbool voor de burgers van de stad, het schild met de ster voor de gemeente. Burgers en gemeente vormen samen de stad Maastricht.