Onderwijs

In de Herbenusstraat staat de St. Servatiusschool, gebouwd in 1912. Het gebouw wordt toegeschreven aan de beroemde architect Pierre Cuypers, die ondermeer het Rijksmuseum in Amsterdam bouwde.

Niet ver van de Herbenusstraat ligt de Academie voor Beeldende Kunsten, gebouwd door een eigentijdse architect, Wiel Arets. Dit gebouw is van een veel latere tijd; het werd voltooid in 1993.



Aan de Helmstraat lag ooit het statige gebouw van de Gemeentelijke HBS en het Stedelijk Gymnasium. De drie gebouwen vertellen de geschiedenis van het lager, middelbaar en hoger onderwijs in Maastricht.

Het schoolgebouw aan de Herbenusstraat was een van de vele 19e eeuwse schoolgebouwen in Maastricht. In het pand 'In Den Rooden Leeuw' stichtte de priester Louis Hubert Rutten in 1838 een schooltje voor de kansarme kinderen van de arbeidersklasse. Het was onbetaald onderwijs en vooral gericht op godsdienstonderricht. Met hulp van vrijwilligers en inzet van zijn eigen middelen wist Rutten zijn scholen en onderwijsprogramma uit te breiden.

In 1840 stichtte hij de Congregatie van de Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis, beter bekend als de Broeders van De Beyart. De congregatie groeide snel.

Rond de huidige Capucijnenhof groeide het aantal scholen ook heel snel. Het onderwijs van de broeders was gedegen en verwierf zo'n goede naam, dat ook de middenstand en de aristocratie hun kinderen naar de broedersscholen wilden sturen. Uiteraard wèl tegen betaling.



De St Aloysiusschool aan de Brusselsestraat was de populairste school. Menig Maastrichtenaar leerde bij de broeders lezen en schrijven. De avonturen van Wipneus en Pim werden verslonden. De reeks leesboekjes was door de broeders zelf geschreven. 








Waar een fonkelnieuwe gevelwand langs de Helmstraat staat, lag tot 1968 het gebouw van het Stedelijk Lyceum. Die school was ontstaan uit het deftige Stedelijk Gymnasium en de Gemeentelijke HBS. Op deze plek verzorgden de Dominicanen al onderwijs op hoog niveau: hier gaf de beroemde geleerde Jan Pieter Minckelers les en maakte de directeur van de HBS, J.H.Hoffmans, als eerste in Nederland röntgenfoto's. - een jaar na de ontdekking van de röntgenstraling in januari 1896.

De Hogere Burgerschool werd in 1864 verbonden aan het Stedelijk Gymnasium, dat al veel eerder was ingericht in de resterende gebouwen van het Dominicanenklooster.

Aan het eind van de 19e eeuw kregen beide scholen een nieuw gebouw op die plek in de nogal pompeuze stijl die geliefd was bij de deftige bourgeoisie. Hele generaties scholieren leerden er Latijn en Grieks op het gymnasium of  moderne talen, economie en boekhouden op de HBS.

In 1968 werd de school, symbool van de deftige burgerij,  afgebroken om plaats te maken voor het winkelcentrum Entre Deux, dat op zijn beurt in het eerste decennium van de 21e eeuw plaats maakte voor de huidige 'historiserend-moderne' gevelwand aan de Helmstraat.

Veel Maastrichtenaren denken met heimwee terug aan het 'bolwerk van wijsheid' en de geleerde docenten van 'het Stedelijk' aan de Helmstraat.



De keramische industrie in de stad had behoefte aan goede tekenaars en ontwerpers. De 'Stadsteekenschool' moest daarin voorzien. Dat was de voorloper van de Kunstnijverheidsschool, die in 1926 tot stand kwam. Hier werd ook een opleiding monumentale schilderkunst en glazenier geboden, beroepen waar in het katholieke zuiden in die dagen  nog een behoorlijke vraag naar was.


Jos Postmes werd de eerste directeur.



In 1959 werd deze school de Stadsacademie voor Toegepaste Kunsten, die in 1990 opging in de Rijkshogeschool Maastricht onder de naam Academie voor beeldende Kunsten. Ze is sinds 1993 gehuisvest in het glazen bouwwerk van architect Wiel Arets aan het Herdenkingsplein.






Niet lang na de Tweede Wereldoorlog kwam een aantal artistieke opleidingen tot stand in het kwartier rond het Bonnefantenklooster. Daar ontstond een echt 'quartier latin'. Zo ging de Academie van Bouwkunst van start in 1947 en een jaar later de Jan van Eyck academie. De Toneelacademie nam in 1950 zijn intrek in het voormalig protestantse weeshuis aan de Lenculenstraat, terwijl het stedelijk muzieklyceum  - in dezelfde straat -  zich vanaf 1956 conservatorium mocht noemen. In 1950  ging ook de Hotelschool van start in het Grand Hotel du Levrier et de L'Aigle Noir aan de Boschstraat.

Al deze opleidingen gingen in 1993  op in de Hogeschool Maastricht met in totaal 4.000 studenten verdeeld over de faculteiten: beeldende kunsten, bouwkunst, muziek, theater, tolk-vertaler en hotelschool.