Wat staat er op die steen?

Auteur(s): Frans Stoks

Op de Oeverwal in Wyck ligt onopvallend een gedenksteen in het plaveisel met een Latijnse inscriptie. De illegaal geplaatste steen markeert de plaats van de aanlanding van de Romeinse brug op de Wycker Maasoever.

De exacte tekst van de steen luidt:
FOSSVRAE IMPIGRITAS EFFODIT FRAGMINA PONTIS
ERVTA QVAE TENEBRIS HIC REDIVIVA NITENT

De vertaling van het gedicht luidt als volgt:
Het onverdroten graven bracht aan 't licht
een brug hier door Romeinen ooit gesticht
Haar resten, opgehaald uit 't duister dicht,
staan hier te schitt'ren in herboren licht


Journalist Frans Stoks vertelt over de herkomst van de steen:
'Mijn vader, oud-hoogleraar Duits te Nijmegen en amateur-latinist, schreef het distichon (*) nadat ik hem, tijdens een van zijn bezoeken aan Maastricht, de resten van de Romeinse brug had laten zien in het Bonnefantenmuseum.

Voor zijn tachtigste verjaardag, in 2003, had ik besloten deze tekst in een stuk hardsteen te laten kappen en die teleggen op exact de plek waar de oude Romeinse brug aanlandde op deoostelijke Maasoever.

Op 8 september 2003, tijdens een voetbalwedstrijd Nederland-Tsjechiƫ, heb ik met mijn echtgenote en een paar vrienden de steen in de Oeverwalneergelegd op een bedje van cement.

Een week later, 15 september, heb ik mijn vader op diens verjaardag, die werd gevierd in Nijmegen, foto's van de steenlegging laten zien. Quelle horreur! Er bleek een type- / kapfout in te staan.

Kort daarna hebben wij de oude steen eruit gehaald en een nieuwe steen,dit maal met foutloze tekst, wederom op een bedje van cement, in de Oeverwal gelegd. Telkens als mijn vader in Maastricht komt - een paar keer per jaar - gaan wij even naar zijn steen kijken. Met het jaar is hij er trotser op!' (**)

'Tijdens de onthulling van het monument voor de Romeinse brug op de westoever van de Maas werd zowel door wethouder Jean Jacobs als door de ambtenaar die de speech van de gedeputeerde Odile Wolfs voorlas, verwezen naar de (illegaal) geplaatste steen van mij en mijn vader. Die werd daarmee als het ware gesanctioneerd en misschien ook wel enigszins gelegaliseerd 'aldus Frans Stoks.

De speech-schrijvers van Wolfs en Jacobs waren niet toevallig op de aanwezigheid van de steen met inscriptie op de Wycker Maasoever geattendeerd!

Het volledige foto-verslag van beide steenleggingen kun je hier vinden.

(*) Voor Latinisten: deze tekst is een distichon, volgens Winkler Prins:
(Gr.,v. dis = tweemaal, stichos = vers), in de Griekse en Latijnse poƫzieeen tweeregelig couplet. De eerste regel kan bestaan uit een jambischetrimeter, de tweede uit een jambische dimeter (zoals in Horatius'Epoden I-X). Meestal echter bedoelt men met distichon de verbinding van een hexameter en een pentameter; dit is het gewone couplet voor de elegie (distichon elegiacum) en wordt ook veel gebruikt voor het epigram. Uiteraard dient V meermaals gelezen te worden als U.

(**)Caspar Cillekens schreef aan de vooravond van de plaatsing van het monument voor de Romeinse brug aan de westoever over de steen in: Dagblad De Limburger, 15 maart 2005, p. B2, Maastricht katern.


Terug naar het verhalenoverzicht