Fabrieksschoorsteen

Auteur(s): Jac van den Boogard

Aan het eind van de negentiende eeuw werd het silhouet van Maastricht niet meer uitsluitend door kerktorens bepaald, maar ook door hoog oprijzende fabriekssschoorstenen. Op afbeeldingen uit die tijd ziet men dat dikke rookwolken die schoorsteenpijpen verlaten. Nu zou de hele milieubeweging over je heen vallen bij het tonen van die dampende schoorstenen, in die tijd was het een teken van welvaart en werkgelegenheid. Daar werd geld verdiend en was werk beschikbaar.

Aan het eind van de twintigste eeuw waren de meeste fabrieksschoorstenen neergehaald, afgebroken en uit het zicht verdwenen en dat is jammer: zo maar een stukje uit onze industriƫle geschiedenis uitgevlakt.

Gelukkig is juist in Maastricht, per slot Nederlands oudste industriestad, een van de oudste fabrieksschoorstenen van ons land bewaard gebleven. Het is de vierkante twintig meter hoge fabrieksschoorsteen van de voormalige vermicellifabriek van Bauduin gelegen achter het pand Grote Looiiersstraat 22. De schoorsteenpijp valt helemaal niet op en is vanaf de straatzijde niet te zien omdat ze mooi beschut op een binnenplaats ligt. De schoorsteen, uitgevoerd in oorspronkelijk gele baksteen, werd gebouwd in 1857 en is tamelijk gaaf bewaard gebleven, maar de staat waarin ze verkeert, is niet zo heel best meer. Wie hem heeft gebouwd, is niet bekend.


De schoorsteen staat op een binnenterrein en is tegen een ketelhuis aangebouwd. De oorspronkelijk vermicellifabriek is daar ter plekke ook nog te zien. De schoorsteen staat in feite op de binnenplaats van het verwaarloosde fabrieksgebouw. In de schoorsteen is een hardstenen plaat met het jaartal 1857 ingemetseld. De schoorsteen is zeer markant in dit authentieke voorbeeld van vroege fabrieksbouw in ons land, ja ze mag zelfs een uiterst zeldzaam object worden genoemd. In alle rust viert de schoorsteen in 2007 haar anderhalve eeuwfeest!

De Stichting Fabrieksschoorstenen (STIF) zet zich in voor de inventarisatie en het behoud van historische schoorstenen. Publicatie: A.J.Barnard en J.J.Havelaar, Fabrieksschoorstenen in Nederland. Een dwarsblik van monumenten van bedrijvigheid, 2005, een uitgave van STIF
T: 070-3897508
E: fabrieksschoorstenen@hetnet.nl


Terug naar het verhalenoverzicht