Een Maastrichtse Doopvont in Rome

Auteur(s): Jo Ruyters, Piet Winnubst

 In de zomer van 2006 trok een klein maar select gezelschap Maastrichtenaren naar Rome. Het gezelschap bracht een kostbaar Maastrichts geschenk naar de Eeuwige Stad: een doopvont voor de kerk der Friezen. Waarom een Maastrichtse doopvont in een kerk in Rome?

 De Friezenkerk in Rome, in de onmiddelijk nabijheid van het Sint Pietersplein gesitueerd, is eigenlijk maar een saaie kerk. Dat was althans de mening van een aantal Maastrichtenaren die met de Capella Sancti Servatii naar Rome waren gekomen om een concert te verzorgen bij de presentatie van het gerenoveerde praalgraf van de enige Nederlandse paus Adrianus VI, in de kerk van Santa Maria dell'Anima. Natuurlijk bezochten zij ook de kerk van de Friezen.




 De enige verwijzingen naar de kerkgeschiedenis van ons land waren hoog boven de bogen te zien: een drietal medaillons waarin afbeeldingen zijn aangebracht van Willibrordus, Bonifatius en Suitbertus. Maar Servátius was toch degene die al vier eeuwen voor Willibrordus in onze streken het christelijk geloof had gebracht? Waarom was die daar niet voorgesteld? Een bron van ergernis voor rechtgeaarde devote Maastrichtenaren!




 Echter, Servatius was wel degelijk aanwezig in de kerk der Friezen. Op 11 november 1995 was een kleine delegatie Maastrichtenaren onder leiding van toenmalig loco-burgemeester Theo Bovens, al eens te gast in de kerk om erop toe te zien hoe een reliek van de Maastrichtse stadspatroon door paus Johannes Paulus II in het altaar werd geplaatst. Echter, die bijzondere aanwezigheid van Servaas zie je natuurlijk niet! Servatius moest zichtbaar aanwezig zijn.

 Waarom namen nu juist Maastrichtenaren dat initiatief voor de kerk van de Friezen?
Uiteraard omdat Servatius onverbrekelijk met Maastricht en Rome is verbonden.
Maar ook omdat alleen in Maastricht de liturgie nog altijd wordt gecelebreerd volgens de ?Romeinse' voorschriften met veel wierook en prachtige muziek. In Maastricht trekt de Servaasprocessie door de straten en daaraan nemen alle stedelijke hoogwaardigheidsbekleders deel. Daarom schonk dit Maastricht de Friese kerk een doopvont waarop haar stadspatroon visueel, zij het symbolisch, aanwezig is.

 Het doopvont is gekapt uit een stuk graniet, Naamse hardsteen ook wel Ardenner blauwsteen genaamd. Het doopvont is afkomstig uit een oude Maastrichtse kerk, de Sint-Jozefkerk, die in de Maastrichtse volksmond wordt genoemd de 'Awwe Stiene' naar de Augustijnen, de monniken die verbonden waren aan deze kerk.



 Edelsmid Bert Krijen (Kerkrade) kreeg de opdracht het deksel van de doopvont te ontwerpen. De decoraties van het deksel verwijzen naar Sint Servatius, naar Maastricht en naar het pauselijke Rome. Het deksel draagt een Latijnse tekst: ?Servatius hoc fonte honorat clavegerum - MMVI' (Servatius eert met deze doopvont de sleuteldrager- 2006) Volgens een oude bekende overlevering heeft Servatius in de vierde eeuw, tijdens een bezoek aan het graf van Sint Petrus in Rome, de eerste paus, persoonlijk een sleutel ontvangen en tevens de opdracht om in onze noordelijke contreien het evangelie te verkondigen.

 Die sleutel van Servatius is prominent afgebeeld op het deksel van de doopvont in Rom,e inde Fries kerk. Ze torent trots uit boven op de in miniatuur weergegeven Maasbrug. Aan de binnenzijde van de bronzen Maasbrug is het jaartal waarin Bert Krijen het deksel vervaardigde weergegeven in Romeinse cijfers: MMVI (2006). Symbolisch stroomt het water van de vier paradijsrivieren in brons tezamen onder de Maasbrug. Tussen de waterstromen is enerzijds het wapen van de Sint-Servaas met de dubbelkoppige adelaar en nogmaals de sleutel van Sint Servaas aangebracht, anderzijds is een wapenschild aangebracht waarin de pauselijke tiara is afgebeeld en nogmaals het symbool van Sint Servatius, de dubbele sleutel. Kan men zich een passender herinnering aan de oude 'Maasstad' in de 'Eeuwige Stad' voorstellen dan het symbool van de stadspatroon Servaas en de oude Maasbrug.


Terug naar het verhalenoverzicht