de Zaate Herremenie
Auteur(s): John Hoenen, geestelijk vader van de Zaate HerremenieBeluister het audiofragment
John Hoenen denkt wel dat hij een bekende Maastrichtenaar is. Toen wethouder Jean Jacobs in januari j.l op de Markt op het punt stond een grote opscheplepel in een XXL-soepketel te steken, viel zijn blik op de toekijkende Hoenen. Jacobs staakte zijn beweging, riep Hoenen erbij en kondigde aan dat hij zich bij de 'openingsactiviteit' geen betere partner aan zijn zijde kon indenken dan deze man. Het gratis soep uitdelen verwees immers naar de sjariteit, de weldoenerij van de Momus Sociëteit. Uit deze oude sociëteit kwam de carnavalsvereniging De Tempeleers voort. En als je het over carnaval hebt, kom je vanzelf uit bij John Hoenen, de componist van misschien wel het bekendste carnavalsliedje in Maastricht: De Zaate Herremenie.
Drs. John Hoenen, muziek- en cultuurwetenschapper, geboren ergens in de dertiger jaren van de vorige eeuw, noemt zichzelf een uomo universalis, iemand die cultureel van alle markten thuis is. Wel, dat klopt als je hoort waar hij zich zoal mee bezig houdt en heeft gehouden. Altijd leraar geweest (aan de muziekschool, conservatorium, Hogeschool Maastricht), politiek actief (was lijsttrekker van de Senioren partij Maastricht en zat acht jaar in de gemeenteraad), journalist (meer dan 30 jaar voor 'De Limburger' gewerkt, verbonden sinds de oprichting aan De Ster, nog steeds schrijvend voor De Ster, Maaspost en het Zondagsnieuws), schreef een tiental uitgegeven boeken en was dirigent (o.a. van kamerkoor Cantemus uit Tongeren, van het Sint Franciskuskoor in Venlo, van de Maastrichtse Politiekapel, van het Muziekschoolorkest) en verder is hij allround componist (onder meer dus van de carnavalskraker 'De Zaate Herremenie', die in 1972 door de Tempeleers werd bekroond als hét vastelaovendsleedje van Maastricht).
Hoenen noemt zichzelf ook carnavalist en carnavaloog. Vanuit die functies vertelt hij in bijgaand geluidsfragment over het ontstaan van de Zaate Herremeniekes, over de roemruchte sneeuwcarnaval in 1969, over zijn compositie De zaate Herremenie en hoe die de toon aangaf tot het ontstaan van het door De Tempeleers op poten gezette Zaat Hermeniekes Kongkoer op het Vrijthof in 1973.
Hoenen vertelt over hoe hij in de jaren vijftig als geboren en getogen Maastrichtenaar met Carnaval vaak de stad in trok met dezelfde groep vrienden en cafékennissen. Hoenen was toen al 'klassiek' dirigent. Op een gegeven moment kwam het idee in hem op om een carnavalshermenie te formeren. Mede door zijn werk kon hij gemakkelijk aan instrumenten komen, zodat alle leden - ook de niet-muzikale - van zijn vriendenclub iets in handen kregen. Het volk van Maastricht ontving het Bónte Störm-orkest met open armen en de reacties waren navenant: "Dao kump 't Zaat Hermenieke!" Dat laatste werd dan ook tijdens carnaval 1959 de 'officiële' naam, vastgelegd op een carnavalesk vaandel.
In 1972 lanceerde John Hoenen de tekst en muziek van de carnavalskraker 'De Zaate Herremenie', aanleiding voor De Tempeleers om het jaar daarop een hermeniekesconcours te organiseren. Dat vindt nog altijd jaarlijks op carnavalsdinsdag plaats en Hoenen is inmiddels erevoorzitter van de jury. In navolging van het Maastrichtse concours wordt elk jaar voor heel Limburg het Limburgs Zaat Hermeniekes Konkoer georganiseerd, waarvoor Hoenen vaak als eregast wordt uitgenodigd.
De Zaate Herremenieje en het Zaat Hermeniekes Kongkoer hebben geweldige impulsen aan het zich ontwikkelende carnavalsgebeuren gegeven, vastelaovend is ondenkbaar zonder deze ludieke plezierorkestjes! Soms zijn ze zelfs de redding geweest van de carnaval, zegt Hoenen met nadruk. Wel waaien er zo nu en dan nieuwe winden en dat moet ook. Zoals de vaak prachtig gekostumeerde en ritmisch meeslepende sambabands van de laatste jaren. Nee, geen echte concurrentie voor de zate hermeniekes, want het gaat hier overwegend om exotische ritmes en wij spelen de pur sang Maastrichtse schlagers. Maar buiten die voor het straatcarnaval essentiële liedjes vindt Hoenen het kleurrijke optreden van de 'Braziliaanse' sambaorkesten een welkome aanvulling van de Mestreechter vastelaovend.Terug naar het verhalenoverzicht