Ambtenarenverhalen

Taal : communiceren

Auteur(s): Léon Minis
Met medewerking van: André Willems, Erwin Gerardu

In onze moderne tijd is communiceren moeilijk. Het is maar een geluk dat er zoveel over het weer valt te vertellen, anders vielen er heel wat meer dooie stiltes dan nu het geval is. En willen we al eens iets zeggen dan gebeurt het nu soms ook op een langdradige, onverzorgde, slordige en onduidelijke manier. Maar de mens heeft er inmiddels wat op gevonden. Dank zij het regelmatig gebruik van bepaalde standaarduitdrukkingsvormen (clichés) weten we ons in moeilijke omstandigheden nog staande te houden. Met name zie je dat bij ingewikkelde onderwerpen of processen die binnen redelijke grenzen van tijd nauwelijks uit te leggen zijn. Die clichés vormen en kneden ons gedrag met hun vervaagde inhoud op een oppervlakkige manier zodat ze moeilijke vragen en relativeringen omzeilen.

De standaarduitdrukkingen hebben het voordeel dat je er niet over hoeft na te denken: links, generalistisch, democratisch zijn voorbeelden uit onze omgeving die voor iedereen duidelijk zijn. Iedereen weet wat je met links of democratisch bedoelt. Het gaat niet meer om de inhoud maar om het signaal. Je moet zonder al te veel na te denken op semi-instinctieve manier handelen en reageren. Wie dit fenomeen aanvoelt weet zich in een organisatie goed te handhaven. Want verandering van de cultuur van een organisatie is merkbaar aan de verandering van clichés. De Uitdaging, kantelen van de organisatie, innovatieve werkplek, taakverwantschap en van-buiten-naar-binnen zijn van die clichés in onze organisatie.

Soms heb je ambtenaren die er willens en wetens de draak mee steken: "Ja, jij zegt nu wel de Uitdaging, maar wat ís dat nu de Uitdaging? Iedereen heeft het er over, maar wat betekent dat nu? Ik wou dat iemand mij dat eens helder kon uitleggen." Probeer daar maar eens een alomvattend antwoord op te geven na zo veel jaren Uitdaging.

Eén van de moeilijkste dingen in de cultuur van onze organisatie is om een ander eens flink de waarheid te zeggen en daarna weer gewoon op voet van collegialiteit door te gaan. Gefundeerde kritiek op de man af gegeven wordt snel als beledigend ervaren. Je moet daarom altijd aandacht geven aan de manier waaróp je kritiek geeft. Soms ervaar je wel eens dat iemand er iets creatiefs van wil maken: ik heb bijvoorbeeld Raymond Leenders (PvdA-wethouder van 1990 tot 2002) een keer tegen Myriam Depondt (CDA-wethouder van 1999 tot 2006) horen zeggen: "Myriam, zit niet zo vanuit het pluche te praten".

Afb: Kinderen in de Stokstraat


De verhalen:
Ambtenarij in de vierde eeuw na christus:corruptie troef, Brandweerbeeldje: botsingen tussen culturen om kunst, Breur Lemmens: een mythe, De eed, De kunst van het relativeren, Gemeente ambtenaren: historische figuren, Hoort de rode vlag bij het socialisme of bij Maastricht?, Jacques van de Venne: een held, JJ, KK en MM: rituelen, Kerk en staat, Leny Scheyven: rituelen, Maastricht en Oranje, Martin Jammers en het toepassen van regels: rituelen, Nico Kempeners, een mythe, Nieuwjaarsreceptie: rituelen, Openbaarheid, Philip Houben; een held, Pie Fabry: rituelen, Retorica in de raad, Ronald Stans, een mythe, Taal : beleidsjargon, U of jij?, Zo buiten zo binnen: de bouwvergunning met glacé handschoenen,

Terug naar het verhalenoverzicht