Ambtenarenverhalen

Taal : beleidsjargon

Auteur(s): Léon Minis
Met medewerking van: André Willems, Erwin Gerardu

Taal is een gebrekkige poging het ware leven te betrappen. Het verschil tussen de woorden en de dingen is met name groot bij beleidstaal, de taal van maatschappelijke problemen, de politiekambtelijke taal. Met de transformatie van maatschappelijke ervaringen naar de wereld van het beleid treden er verstoringen en vervormingen op die soms de essentie verloren doen gaan.

De beleidswereld reduceert als het ware via een beleidstrechter de maatschappelijke problemen en ervaringen dusdanig dat zij hanteerbaar worden in termen van bureaucratische (en financiële) rationaliteit. Er vindt een massage plaats om het aanstootgevende karakter van problemen en prioriteiten teniet te doen en dit te gieten in een soort pseudo-abstract beleidsjargon, klerkenbargoens, dat zich leent voor collectieve bewerking in vergadercircuits. Dat het resultaat hiervan vervreemding van de echte werkelijkheid betekent, lijkt van secundair belang. De uitvoerenden in de praktijk, de loketbeambten, de street-level-bureaucrats en de operationele managers krijgen de confrontatie tussen echte werkelijkheid en beleidswerkelijkheid steeds weer voor hun kiezen. Zij zorgen ervoor dat wat de fase van beleidsontwikkeling bereikt, niet in steriliteit veranderd wordt. Frontlijnsturing dus.
En dan nog iets over de lengte van nota's.

Van Bovy, directeur der gemeente­bedrijven na de Tweede Wereldoorlog, is bekend dat hij zijn tijd ver, ver vooruit was: hij streefde er altijd naar een collegevoorstel op een halve pagina te krijgen. Lukte dit niet dan belde hij ter verontschuldiging de burgemeester op dat het hem niet gelukt was de zaak te comprimeren tot de gebruikelijke lengte. Een keer overdreef hij weer zo erg dat Michiels van Kessenich, die nooit Maastrichts sprak, het in de collegevergadering bij wijze van anekdote vertelde en zei dat hij hem pas het zwijgen had kunnen opleggen toen hij in 't Mestreechs had geroepen: "Bovy, sjeij oet!"

Afb: Burgemeester Houben met sjerp


De verhalen:
Ambtenarij in de vierde eeuw na christus:corruptie troef, Brandweerbeeldje: botsingen tussen culturen om kunst, Breur Lemmens: een mythe, De eed, De kunst van het relativeren, Gemeente ambtenaren: historische figuren, Hoort de rode vlag bij het socialisme of bij Maastricht?, Jacques van de Venne: een held, JJ, KK en MM: rituelen, Kerk en staat, Leny Scheyven: rituelen, Maastricht en Oranje, Martin Jammers en het toepassen van regels: rituelen, Nico Kempeners, een mythe, Nieuwjaarsreceptie: rituelen, Openbaarheid, Philip Houben; een held, Pie Fabry: rituelen, Retorica in de raad, Ronald Stans, een mythe, Taal : communiceren, U of jij?, Zo buiten zo binnen: de bouwvergunning met glacé handschoenen,

Terug naar het verhalenoverzicht