Ambtenarenverhalen

Pie Fabry: rituelen

Auteur(s): Léon Minis
Met medewerking van: André Willems, Erwin Gerardu

Bij cultuurverandering wordt snel in termen van oude en nieuwe cultuur gesproken. Vaak zit hier de impliciete suggestie aan gekoppeld dat de oude cultuur fout is. Cultuur is niet goed of fout, zij is er. Cultuur vervult een belangrijke rol als het overlevingsmechanisme van een organisatie. Mensen binnen organisaties hebben soms heel goede redenen waarom ze dingen zijn gaan doen zoals ze die doen. En op het moment waarop dat nodig was, was dat ook heel nuttig. Een nadeel van cultuur is echter dat deze zich maar langzaam aanpast aan veranderingen in de omgeving. Iets wat vroeger nuttig of effectief was om te doen, is nu of in de toekomst wellicht juist contraproductief. Daarom kan het toch wenselijk zijn om veranderingen aan te brengen in een gegroeide organisatiecultuur.

Nu even een mooi voorbeeld van cultuur als het overlevingsmechanisme van een organisatie.

In april 2006 is Pie Fabry overleden, oud-chef van de afdeling interne zaken ter secretarie. Toen hij 25 jaar eerder met pensioen ging was hij 50 jaar in dienst van de Gemeente Maastricht.

Als ik aan hem denk zie ik altijd de ambtelijke situatie uit de tijd van het carbonpapier voor me. Fotokopieerapparaten bestonden nog niet. Burgers moesten in drievoud met de gemeentelijke overheid corresponderen. Ambtenaren schreven het concept van een nota of een brief met de hand, het concept werd gecorrigeerd door het afdelingshoofd en vervolgens naar de typekamer gestuurd om te worden uitgetikt. Als finale bekrachtiging werd het stuk ondertekend door de gemeentesecretaris. Of niet natuurlijk en dan begon het proces helemaal opnieuw. De raadsstukken werden met het stencilapparaat vermenigvuldigd en de bladzijdes moesten één voor één tot setjes worden geraapt. De bodes hadden er een enorme hekel aan. Van een document als een collegenota was vrijwel zeker nooit een tweede exemplaar voorhanden. Dus je moest extra zorgvuldig zijn in een grote organisatie met het transport, beheer en archiveren van die documenten. Het hoofd van interne zaken vond zichzelf daarom drie keer zo belangrijk als drie gemiddelde sectormanagers van nu bij elkaar. Die importantie straalde Pie Fabry ook volledig uit, hoe klein hij ook was. Als er gewichtig of stoer gedaan moest worden hoefde je hem maar na te doen.

Ik heb een keer meegemaakt dat een wethouder een hem onwelgevallig raadsstuk van mijn hand verdonkeremaande. Het ging over het planten van bomen op de Markt. En dan zat je als steller na een paar weken te kijken waar je nota was gebleven. Even een nieuwe print van de nota maken, dat kon natuurlijk niet. Maar Pie Fabry kende zijn Pappenheimers. Met die smoesjes als een stuk verdonkeremanen hoefde je als wethouder niet bij Pie aan te komen. Hij wist het raadsstuk weer te voorschijn te halen. Dat hij daarvoor in het weekend in de wethouderskamer had moeten inbreken, hoorde je pas later. In de onderste la van het bureau had Pie de nota gevonden. Helaas verwierp de raad mijn voorstel. Daar had die wethouder wel voor gezorgd. Maar na 25 jaar zijn er dan toch bomen op de Markt geplant. Als een soort eerbetoon aan de soms onconventionele handelswijze van Pie Fabry ten voordele van de stad Maastricht.

Afb: Pie Fabry (chef van de afdeling Interne Zaken ter secretarie)


De verhalen:
Ambtenarij in de vierde eeuw na christus:corruptie troef, Brandweerbeeldje: botsingen tussen culturen om kunst, Breur Lemmens: een mythe, De eed, De kunst van het relativeren, Gemeente ambtenaren: historische figuren, Hoort de rode vlag bij het socialisme of bij Maastricht?, Jacques van de Venne: een held, JJ, KK en MM: rituelen, Kerk en staat, Leny Scheyven: rituelen, Maastricht en Oranje, Martin Jammers en het toepassen van regels: rituelen, Nico Kempeners, een mythe, Nieuwjaarsreceptie: rituelen, Openbaarheid, Philip Houben; een held, Retorica in de raad, Ronald Stans, een mythe, Taal : beleidsjargon, Taal : communiceren, U of jij?, Zo buiten zo binnen: de bouwvergunning met glacé handschoenen,

Terug naar het verhalenoverzicht