Ambtenarenverhalen

Nico Kempeners, een mythe

Auteur(s): Léon Minis
Met medewerking van: André Willems, Erwin Gerardu

De functie van stadsbode was in de dertiende eeuw de meest voorkomende ambtelijke functie. In een tijd van telefonie, radio, tv en e-mail is het bijna onvoorstelbaar dat nog niet eens zo heel lang geleden alle communicatie via personen met direct fysiek contact geschiedde: brieven moesten per bode naar een andere stad worden gebracht. Soms moest de bode wachten op antwoord. Dan had je al veel gewonnen. Maastricht heeft in 1229 stadsrechten gekregen. Reken maar dat er voorafgaande aan de verlening van dat privilege heel wat bodes actief zijn geweest om dat te bereiken bij beide heren.

Na 1815 toen Maastricht bij het koninkrijk der Nederlanden kwam behoorde de tweeherigheid definitief tot de geschiedenis. Het stadhuis bleef onderdak bieden aan de bestuurders en aan de ambtenaren van verschillende disciplines, secretarissen, bodes en accijns-inners. Verder bevonden zich in het stadhuis de bibliotheek, de politie en de gevangenis. Decennialang was het stadhuis groot genoeg om die functies te kunnen herbergen. In 1825 waren er ongeveer dertig ambtenaren werkzaam op het stadhuis. In 1900 waren er inmiddels 5 bij gekomen. Rond 1920 begon de secretarie flink te groeien en ontstonden er verschillende diensten, die op diverse plaatsen in de stad werden gehuisvest. In 1962 werd een groot stadskantoor terzijde van de oprit van de Wilhelminabrug gebouwd, dat de hele gemeentelijke organisatie kon huisvesten samen met de ambtenaren van het GAK (Gemeenschappelijk administratiekantoor). Na enkele jaren nam de gemeente het hele gebouw in, terwijl in 1986 een vergelijkbaar pand aan de overzijde van de brug kon worden betrokken. Deze situatie duurde tot 2002 toen de ambtenaren tijdelijk in Randwyck werden gehuisvest om in 2007 naar het bestuurscentrum in Mosae Forum te gaan.

De receptiebalie van het stadskantoor werd vanaf 1962 dagelijks bemand door Nico Kempeners. Hij kende iedere ambtenaar, wist wie wat deed en waar hij zich bevond. Hij was altijd even vriendelijk en behulpzaam. Hoewel Nico een vaste plek in het stadskantoor had was hij officieel medewerker van de bodekamer van het stadhuis en dus moest hij af en toe ook 's avonds in het stadhuis dienst doen. Tijdens de raadsvergaderingen moeten bodes altijd present zijn om vergadertechnische assistentie te verlenen, bijvoorbeeld bij schriftelijke stemmingen. De bodes moeten dan stembriefjes uitdelen, ophalen en tellen. Nico had een keer enorm succes met een ingevuld stembriefje dat hij had verdonkeremaand en aan iedereen kon laten zien. Twee nieuwe leden van een raadscommissie moesten worden benoemd, had een raadslid ingevuld: "bij de a koort".

Hij had nog een functie die iedereen wist te waarderen namelijk als coördinator van de gemeentelijke deelnemers aan de toto. Dat was toen de meest lucratieve manier om de sport te sponsoren. Postcodeloterij en zo bestond nog helemaal niet. Sommige ambtenaren deden maar met één rijtje per week mee en Nico verzamelde de rijtjes op de formulieren en verzond die naar de toto. Nico was ook een fanatiek tennisser. Hij is meer dan 30 jaar bestuurslid/penningmeester geweest van GTM (de Gemeentelijke Tennisclub Maastricht) en in die hoedanigheid heeft hij er voor geijverd om de banen in Limmel gerealiseerd te krijgen. Hij is erelid van de tennisclub.

Afb: Raadsvergadering in de oude raadszaal in het stadhuis onder leiding van burgemeester Baeten


De verhalen:
Ambtenarij in de vierde eeuw na christus:corruptie troef, Brandweerbeeldje: botsingen tussen culturen om kunst, Breur Lemmens: een mythe, De eed, De kunst van het relativeren, Gemeente ambtenaren: historische figuren, Hoort de rode vlag bij het socialisme of bij Maastricht?, Jacques van de Venne: een held, JJ, KK en MM: rituelen, Kerk en staat, Leny Scheyven: rituelen, Maastricht en Oranje, Martin Jammers en het toepassen van regels: rituelen, Nieuwjaarsreceptie: rituelen, Openbaarheid, Philip Houben; een held, Pie Fabry: rituelen, Retorica in de raad, Ronald Stans, een mythe, Taal : beleidsjargon, Taal : communiceren, U of jij?, Zo buiten zo binnen: de bouwvergunning met glacé handschoenen,

Terug naar het verhalenoverzicht