Ambtenarenverhalen

Jacques van de Venne: een held

Auteur(s): Léon Minis
Met medewerking van: André Willems, Erwin Gerardu

Ambtenaren, verhalen en anekdotes. Gemeente ambtenaren, historische figuren

Jacques van de Venne: een held

 Ambtenaren hebben invloed, die soms groter is dan die van politieke machtsdragers. Jacques van de Venne, in de stad beter bekend als Drs J.J.J. van de Venne, was zo'n invloedrijke ambtenaar bij de Gemeente Maastricht: hij was hoofddirecteur van openbare werken van 1955 tot 1977. Hij was een autoriteit op het gebied van stedenbouw in Nederland. De stadsuitleg van Maastricht met brede groenstroken tussen de verschillende wijken met ieder hun eigen voorzieningen is een voorbeeld van geslaagde naoorlogse stadsuitbreiding met behoud van de monumentale stadskern. Van de Venne maakte optimaal gebruik van de bevoegdheden die aan hem waren gemandateerd, maar wel binnen de democratische grondregels. Hij besefte altijd dat gezagsdragers boven ambtenaren staan; zij zijn politiek verantwoordelijk voor wat hun ambtenaren doen en zij moeten kunnen rekenen op de loyaliteit van de ambtenaren. Zijn invloed was echter enorm. Veel ambtenaren hadden dan ook zo'n ontzag voor hem dat ze uit de lift stapten als van de Venne naar binnen kwam. Voor dat gedrag had van de Venne weinig waardering. Zeker niet als zo'n onderkruiper in groter gezelschap dan wél een keer durfde te blijven staan. Dan moest zijn secretaresse Els Budé die persoon opbellen met de vraag waarom hij het bestaan had in de lift te blijven staan terwijl de hoofddirecteur was ingestapt.

Van de Venne reed iedere zondag door de stad om te zien of er soms ergens losse stenen lagen of dat er iets kon worden verbeterd in de stadsuitleg. Dat gaf hij de volgende morgen door aan de betreffende afdeling. Hiervoor had hij een aparte bloc met gekleurd papier en iedere opmerking werd op een apart blaadje verstuurd. Een keer had Els 's morgens een groot gat in het fietspad op de Wilhelminabrug ontwaard, heel gevaarlijk. Dus ze gaf het op de methode van van de Venne meteen door aan de afdeling stratenmaken. Daags daarop kreeg ze het briefje terug met de opmerking dat het hoofd van de afdeling stratenmaken geen opdrachten van een secretaresse hoefde aan te nemen. Toen heeft van de Venne toch maar zelf even gebeld.

In ambtelijke vergaderingen maakte van de Venne de dienst uit, maar hij wist dat te doen met een zekere zelfspot en met respect voor de deskundigheden van de ambtelijke adviseurs. Was hij eenmaal gewonnen dan bleef hij ook achter dat standpunt staan en verdedigde dat met verve en met vakmanschap. Dat is nu wel eens anders. Wat dat betreft hoeven veranderingen in ambtelijke cultuur niet altijd verbeteringen te zijn.

Afb: Jacques van de Venne, hoofddirecteur van de dienst Openbare Werken

De verhalen:
Retorica in de raad, De kunst van het relativeren, Ambtenarij in de vierde eeuw na Christus: corruptie troef, Kerk en staat, De eed, Openbaarheid, Pie Fabry: rituelen, Brandweerbeeldje: botsingen tussen culturen om kunst, Hoort de rode vlag bij het socialisme of bij Maastricht?, Zo buiten zo binnen: de bouwvergunning met glacé handschoenen, Nieuwjaarsreceptie: rituelen, Leny Scheyven: rituelen, Maastricht en Oranje, U of jij?, Jacques van de Venne: een held, JJ, KK en MM: rituelen, Ronald Stans, een mythe, Nico Kempeners, een mythe, Philip Houben; een held, Taal: communiceren, Taal: beleidsjargon, Breur Lemmens: een mythe, Martin Jammers en het toepassen van regels: rituelen

De verhalen:
Ambtenarij in de vierde eeuw na christus:corruptie troef, Brandweerbeeldje: botsingen tussen culturen om kunst, Breur Lemmens: een mythe, De eed, De kunst van het relativeren, Gemeente ambtenaren: historische figuren, Hoort de rode vlag bij het socialisme of bij Maastricht?, JJ, KK en MM: rituelen, Kerk en staat, Leny Scheyven: rituelen, Maastricht en Oranje, Martin Jammers en het toepassen van regels: rituelen, Nico Kempeners, een mythe, Nieuwjaarsreceptie: rituelen, Openbaarheid, Philip Houben; een held, Pie Fabry: rituelen, Retorica in de raad, Ronald Stans, een mythe, Taal : beleidsjargon, Taal : communiceren, U of jij?, Zo buiten zo binnen: de bouwvergunning met glacé handschoenen,

Terug naar het verhalenoverzicht