Ambtenarenverhalen

Hoort de rode vlag bij het socialisme of bij Maastricht?

Auteur(s): Léon Minis
Met medewerking van: André Willems, Erwin Gerardu

Van oudsher is een van de krachtigste symbolen van Maastricht de witte vijfpuntige ster op een rood vlak. Op vlaggen waarmee men zich wilde onderscheiden als Maastrichtenaren komt in de geschiedenis het stadswapen op een rood doek steeds voor. Soms hadden ze een grappige variatie: groepen Maastrichtse voet­boogschutters die in 1415 meededen aan een optocht waren herkenbaar aan een vlag met een rode baan met daarop een witte ster en daaronder per groep een andere kleur.

Ter gelegenheid van de komende Vrede van Munster bepaalde het stadsbestuur in 1647 officieel dat de vlag rood zou zijn met witte ster.

Veel vlaggen had je echter niet in die tijd: aan huizen werd bijna nooit gevlagd. Aan grote gebouwen wel maar niet veel: het maken van een vijfpuntige ster is ook geen sinecure. En als je een nog moeilijkere figuur hebt, een leeuw of een adelaar, is het bijna onmogelijk om een vlag van je wapen te maken. In de vlaggenkunde heeft men daarom zijn toevlucht genomen tot het volgende principe: de kleuren van het wapen in horizontale banen vertalen. De kleur van het symbool staat boven en de kleur van de achtergrond beneden. Een mooi voorbeeld is het wapen van Polen: een witte adelaar op een rood schild. Wie wel eens de zaal van de Poolse landdag op de tv heeft gezien zal het niet zijn ontgaan. De Poolse vlag is wit-rood. De vlag van het hertogdom Limburg werd volgens dit principe: rood-wit. Het wapen is namelijk een rode leeuw op een wit veld. En de vlag van Maastricht werd wit-rood.

In 1866 werd het hertogdom Limburg opgeheven, Limburg was geen lid meer van de Duitse Bond en bleef alleen een provincie van het koninkrijk der Nederlanden. Bij provinciale verordening werd het in 1906 verboden om de rood-witte vlag nog langer te gebruiken als zijnde een ongewenste herinnering aan het feodale tijdperk. De provincie schrapte toen ook overal de titel hertogdom Limburg uit de stukken.

Een jaar later paste men het verbod aan in die zin dat bepaald werd dat waar dit plaatselijk gebruikelijk was men de rood-witte of wit-rode vlag wel nog mocht gebruiken.

In de periode na 1917 was het wel vervelend voor sommige Maastrichtenaren dat de vlag van het communistische Rusland zoveel leek op de officiële vlag van Maastricht. En een vlag met veel rood vond men ook erg socialistisch. Op 2 sep­tember 1938 besloot het college van burgemeester en wethouders van onze stad de eenvoudige vlag met twee horizontale banen van wit en rood de officiële vlag te laten zijn. In 1993 heeft de gemeenteraad weer besloten de oude vlag in ere te herstellen: "Rood met een witte vijfpuntige ster".

De wethouders van de PvdA hadden iets triomfantelijks in die tijd. Dat kwam vooral omdat niemand weerstand tegen de vlag bemerkte: de inwoners van Maastricht voelden zich meteen onder de rode vlag met witte ster verenigd en de vlag bleek het gevoel van saamhorigheid perfect te kunnen uitdragen.

In de raadsvergadering was het voorstel dan ook een hamerstuk. Alleen in de commissievergadering werd er door de fractievoorzitter van GroenLinks, Maya de Bruyn, iets over gezegd: "Ik vind het geweldig: een rode vlag en die ster ook nog links van het midden. Geweldig!"

Afb: Rode vlag met ster uit 16e eeuw


De verhalen:
Ambtenarij in de vierde eeuw na christus:corruptie troef, Brandweerbeeldje: botsingen tussen culturen om kunst, Breur Lemmens: een mythe, De eed, De kunst van het relativeren, Gemeente ambtenaren: historische figuren, Jacques van de Venne: een held, JJ, KK en MM: rituelen, Kerk en staat, Leny Scheyven: rituelen, Maastricht en Oranje, Martin Jammers en het toepassen van regels: rituelen, Nico Kempeners, een mythe, Nieuwjaarsreceptie: rituelen, Openbaarheid, Philip Houben; een held, Pie Fabry: rituelen, Retorica in de raad, Ronald Stans, een mythe, Taal : beleidsjargon, Taal : communiceren, U of jij?, Zo buiten zo binnen: de bouwvergunning met glacé handschoenen,

Terug naar het verhalenoverzicht