Ambtenarenverhalen

Brandweerbeeldje: botsingen tussen culturen om kunst

Auteur(s): Léon Minis
Met medewerking van: André Willems, Erwin Gerardu

In de kunst gaat het om het mooie, om het aparte, om de emotie, om de trilling van de lucht, om het onuitsprekelijke. Cultuur is ruimer dan kunst. Je spreekt van cultuur als een groep mensen vanuit bepaalde waarden, normen en betekenissen handelt, waardoor dit samenhang en trefzekerheid krijgt. Cultuur verschaft mensen een gevoel van gemeenschappelijke identiteit en schept ook een herkenbare stijl van opereren: zo zijn onze manieren.

Als kunst en botsende culturen in één situatie bij elkaar komen, kun je verwachten dat de vonken er vanaf zullen vliegen. Of niet...

De brandweerkazerne aan de Capucijnenstraat is gebouwd in 1951. Na drie jaar werd het aanzien ervan verfraaid door een beeld. Enkele brandweermannen vangen een persoon die kennelijk uit een brandend huis naar beneden is gedoken op met een vangnet. Mooi gestileerd werk van Sjef Courtens.

Toen de brandweer in 1997 verhuisde naar een nieuwe kazerne aan de Willem-Alexanderweg wilden de brandweerlieden het beeldje meenemen.

Maar de dienstdoende commandant, Rob Smeets, die dit bij wijze van mededeling aan gemeentesecretaris Mr. Dr. Ad Lutters influisterde tijdens een raadsvergadering, kreeg meteen consigne dat dit niet op eigen houtje mocht gebeuren. Er moest eerst overleg zijn met de afdeling stadinrichting, met de afdeling cultuur, met de monumentencommissie, de buurtbewoners, de kunstenaar, de VVV (die het beeldje had opgenomen in de beeldenwandeling door de stad), de adjunct-gemeentesecretaris en uiteindelijk moest het college hierover beslissen. Op een favorabel standpunt hoefde je zeker niet te rekenen, de omstandigheden, de betrokken instanties en het vastgestelde en consequent toegepaste politiek-bestuurlijke beleid inzake het verplaatsen van monumenten in aanmerking genomen. Bovendien ging zo'n procedure jaren duren!

Met deze mededeling ging Rob Smeets terug naar de kazerne waar de brandweerlieden meteen in heilige verontwaardiging ontstaken. Toen Rob naar huis vertrokken was wisten ze het beeldje 's nachts te verhuizen naar de nieuwe plek. De brandweer is waarschijnlijk de enige ambtelijke organisatie die dat daadwerkelijk en à la minute kan. Gelukkig kwam er geen brand die nacht. Uit een zekere balorigheid hadden ze de krant opgebeld om een foto van de actie te maken.

De medewerkers van de afdelingen stadsinrichting en cultuur, de leden van de monumentencommisie, de buurtbewoners, de kunstenaar, de gemeentesecretaris, de adjunct-gemeentesecretaris en de collegeleden lazen de volgende morgen in de krant "Brandweer neemt beeld mee" met een grote foto van het beeld dat door de lucht zweefde richting nieuwe brandweerkazerne.

Rob Smeets kwam, met de spoed die je van een gealarmeerde brandweercommandant kunt verwachten, naar de kazerne waar hij een huilende kunstenaar aantrof. De man was geheel overstuur. Nadat hij binnen met een kop koffie tot bedaren was gebracht, bleek dat hij vond dat hem als kunstenaar geen groter compliment gemaakt had kunnen worden dan dat de brandweerlieden zich zozeer met het beeldje hadden vereenzelvigd dat ze het waardig hadden gevonden het mee te nemen naar de nieuwe locatie. Daarmee kwam de hele wereld in één keer in een nieuw daglicht te staan. Met een paar handige telefoontjes wist Rob Smeets te bereiken dat achtereenvolgens de hoofden van de afdelingen stadsinrichting en cultuur, de voorzitter en secretaris van de monumentencommissie, de vertegenwoordigers van de buurt, de gemeentesecretaris, de adjunct-gemeentesecretaris en de collegeleden er geen enkel probleem mee hadden dat het beeldje was verplaatst. De brandweermannen C. Custers en J. Muis hebben het beeldje ook nog gerestaureerd. Zo zie je hoe gemakkelijk kunst de cultuur kan veranderen...

Afb: Beeldje van Sjef Courtens bij de brandweerkazerne


De verhalen:
Ambtenarij in de vierde eeuw na christus:corruptie troef, Breur Lemmens: een mythe, De eed, De kunst van het relativeren, Gemeente ambtenaren: historische figuren, Hoort de rode vlag bij het socialisme of bij Maastricht?, Jacques van de Venne: een held, JJ, KK en MM: rituelen, Kerk en staat, Leny Scheyven: rituelen, Maastricht en Oranje, Martin Jammers en het toepassen van regels: rituelen, Nico Kempeners, een mythe, Nieuwjaarsreceptie: rituelen, Openbaarheid, Philip Houben; een held, Pie Fabry: rituelen, Retorica in de raad, Ronald Stans, een mythe, Taal : beleidsjargon, Taal : communiceren, U of jij?, Zo buiten zo binnen: de bouwvergunning met glacé handschoenen,

Terug naar het verhalenoverzicht